Boyalar

 

BOYALAR

 

Ebru yapımında en önemli malzemelerden birisi olan boyalar ebru yapılacak malzemenin niteliğine ve ebru sanatının geleneksel olmasına göre çeşitli şekillerde kullanılmaktadır. Geleneksel ebru yapımında toprak boya diye adlandırılan boyalar doğadan elde edilen toprak ve metal oksitlerdir.


Sarı : Tabiatta bulunan arsenik sülfür (zırnık)


Mavi : Tabii çivit olan Lahur çividi, Pakistan’ın Lahur şehrinden gelir.


Yeşil : Bu ikisinin karışımı; zırnık çok olursa fıstık yeşiline, çivit çok olursa yaprak yeşiline gider.

Lacivert: Bedahşi laciverdi denilen tabii çivit.


Siyah : Eski iş mürekkepçiliğinde kullanılan is.


Beyaz : İsfidaç (üstübeç) – Bazik kurşun karbonatın tabiattaki şekli -litopan


Kırmızı : Gülbahar –(Demir oksitleri ihtiva eden kırmızı bir toprak)

 

Vişne Çürüğü : Lök (Asıl ismi Lek olup, hindistan’da nebat yapraklarında şebnem olarak teşekkül eder ve kuruyunca toplanırmış.


Tütün Rengi : Çamlıca toprağı

 

Üstübeç (litopan)-Kızılboya-Linyum (kurşunoksit)-lahor çiviti-tabi çivit

 

Türk ebru geleneğinde yalnızca suda erimeyen, asit ve kazein içermeyen ve ışıktan etkilenmeyen doğal boyalar kullanılır. Boyalar yaklaşık 50x50 cm boyutlarında düz bir mermer üzerinde, Destiseng (el taşı) ile ezilmek suretiyle kullanılır. Destiseng, üzerinde boya ezilen mermerle aynı cins mermerden, aşağı yukarı 15 cm uzunluğunda, boyayı ezen yüzü 6–7 cm çapında bir yarım daire ve üstünde de kullananın tutması için bir tutamak bulunana bir taştır. Yaklaşık bir avuç dolusu boya, mermerin ortasına yerleştirilir ve onun da ortası çukurlaştırılarak buraya su konur ve karıştırmak suretiyle boya çamur hale getirilir. Destiseng, çamur haldeki boyanın üzerinde 8 çizer gibi dolaştırılarak boya ezilir. Dağılan boyalar zaman zaman bir spatula yardımıyla tekrar ortaya toplanır. Boyanın ezilip ezilmediği ancak teknede anlaşılır. Bir müddet tecrübeden sonra ebrucu, hangi boyayı ne kadar ezeceğini öğrenir. Yeteri kadar sulandırıldığında ve doğru öd ayarı yapıldığında kumlanmadan açılan ve kâğıda akmadan tespit olabilen boya yeterince ezilmiş demektir.

 

 

Boyalar bir mermer üzerinde yine mermerden yapılmış el taşı ile ezilir. Boyaların içine kullanma sırasına göre sığır ödü eklenir. İlk serpilen boyaların içine az, daha sonra serpileceklerin içine ise daha fazla sığır ödü konur. Boyaları kitreli suyun üzerine serpmek için gül dalı ve atkuyruğundan yapılmış fırçalar kullanılır. Koyu renkten başlanarak açık renklere doğru su üzerine serpilir. Ebru’ların isimleri benzedikleri şekillerin veya ilk yapan ustanın adıyla anılır. Battal, gel-git, şal, taraklı, bülbülyuvası, kumlu kılçıklı, hafif, hatip Ebru’su, çiçekli Ebrular ( Necmeddin Ebru’su ) akkase, yazılı ve yazısız akkase gibi.

Boyanın ayarı , üstüne kadar  ya da boya kadar su eklenerek yapılır. Bir sıkımlık da öd konur.

 

Ebru yaparken sağ elde tutulan boyalı fırçanın, sol işaret parmağına vurulmasıyla kitreli suya serpilen boyalar, önceleri zemin müsait olduğu için, teknede rahatça yayılma imkânı bulurlar. Sonradan atılanlar ise, ilk atılanlar arasında genişleyebilmek için daha fazla öd ihtiva etmelidirler.

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !